การใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ เป็นการใช้อำนาจของฝ่ายปกครอง (หรือหมายถึง "กรุงเทพมหานคร" ตามความหมายนี้) ตามที่กฎหมายบัญญัติ เพื่อให้ฝ่ายปกครองได้มีทางเลือกในการตัดสินใจกระทำการใดหรือไม่กระทำการใด เพื่อปรับใช้กฎหมาย ให้สอดคล้องเหมาะสมกับข้อเท็จจริงเพื่อบรรลุเจตนารมณ์ตามกฎหมาย การใช้ดุลพินิจฝ่ายปกครองต้องเป็นไปอย่างอิสระ ปราศจากการแทรกแซงใด ๆ มีความเป็นกลาง โปร่งใส เป็นธรรม และเหตุผลในการใช้ดุลพินิจที่เหมาะสม ตรวจสอบได้ โดยคำนึงถึงหลักการสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ หลักชอบด้วยกฎหมาย หลักสุจริต หลักไม่เลือกปฏิบัติ หลักพอเหมาะสมควรได้สัดส่วนพอดี หากฝ่ายปกครองใช้อำนาจตามอำเภอใจ หรือใช้ดุลพินิจโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย อาจถูกตรวจสอบ ความชอบด้วยกฎหมาย โดยผู้บังคับบัญชาของฝ่ายปกครอง ศาลปกครอง ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา และอาจต้องรับผิดในทางแพ่ง ทางอาญา และทางวินัยจากผลการกระทำนั้น

                    ด้วยการใช้อำนาจของเจ้าหน้าที่ของรัฐมีที่มาจากบทบัญญัติของกฎหมายเป็นพื้นฐานสำคัญ เมื่อใดที่กฎหมายที่ให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐโดยมิได้กำหนดองค์ประกอบหรือเงื่อนไขการใช้อำนาจไว้ อย่างชัดเจนแล้ว ในการบังคับใช้กฎหมายย่อมจะทำให้เจ้าหน้าที่ของรัฐมีดุลพินิจในการใช้อำนาจในเรื่องนั้น ๆ ดังนั้น ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐจึงเกิดขึ้นจากการที่ตัวบทกฎหมายเปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ของรัฐ ใช้กฎหมายได้อย่างยืดหยุ่นและสอดคล้องกับข้อเท็จจริงเป็นการเฉพาะเรื่องเฉพาะราย เพื่อมิให้การใช้ บทบัญญัติของกฎหมายแข็งกระด้าง และเพื่อมุ่งหมายให้เกิดความยุติธรรมขึ้นแก่เฉพาะเรื่องเฉพาะรายนั้น ๆ

แนวทางปฏิบัติฯ ได้รับความเห็นชอบจากผู้อำนวยการเขต
หนังสือสำนักงานเขตดินแดง ที่ กท 7601/690 ลงวันที่ 21 เมษายน 2568

1. ฝ่ายโยธา 4 กระบวนงาน

1. การขออนุญาตก่อสร้าง ดัดแปลง หรือรื้อถอนอาคาร (ไม่เกิน 300 ตารางเมตร)
2. การขอออนุญาตเชื่อมท่อระบายน้ำฝน น้ำเสียที่ผ่านการบำบัดแล้ว เพื่อลงสู่ท่อระบายน้ำสาธารณะ
3. กระบวนงานการขออนุญาตก่อสร้าง ดัดแปลงอาคาร หรือรื้อถอนอาคาร (ตั้งแต่ 300 ตารางเมตรขึ้นไป)
4. กระบวนงานการขอต่ออายุใบอนุญาตก่อสร้าง อาคาร ดัดแปลงอาคาร หรือเคลื่อนย้ายอาคาร

2. ฝ่ายสิ่งแวดล้อมและสุขาภิบาล 4 กระบวนงาน

1. การอนุญาตจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหารหรือสถานที่สะสมอาหาร (รายใหม่)
2. การขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ (รายใหม่)
3. การขอรับใบอนุญาตเป็นผู้จำหน่ายสินค้าในที่หรือทางสาธารณะ (รายใหม่)
4. การออกใบอนุญาตให้ทำการโฆษณาโดยใช้เครื่องขยายเสียง

3. ฝ่ายรายได้ 1 กระบวนงาน

1. การจัดเก็บและประเมินภาษี

4. ฝ่ายเทศกิจ 2 กระบวนงาน

1. การออกใบอนุญาตให้ติดตั้ง ตาก วาง หรือแขวนสิ่งใด ๆ ในที่สาธารณะ
2. การใช้ดุลพินิจปรับเป็นพินัย
3. การใช้ดุลพินิจปรับเป็นพินัย (เปรียบเทียบปรับออนไลน์)
4. แนวทางการพิจารณาอนุญาตตามมาตรา 39 แห่งพระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535

5. ฝ่ายรักษาความสะอาดและสวนสาธารณะ 1 กระบวนงาน

1. การใช้ดุลยพินิจการให้บริการตัดและขุดต้นไม้