วันฉัตรมงคล

วันศุกร์ที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
image

“วันฉัตรมงคล” หรือ Coronation Day นั้น 

ความหมาย: "ฉัตรมงคล" (อ่านว่า ฉัด-ตระ-มง-คน หรือ ฉัด-มง-คน) หมายถึง พระราชพิธีฉลองฉัตรที่ได้รับสถาปนาขึ้นเป็นพระมหาเศวตฉัตร (ฉัตรขาว 9 ชั้น) อันเป็นเครื่องหมายแห่งการเป็นพระมหากษัตริย์โดยสมบูรณ์

เป็นวันที่ระลึกในการครบรอบปีที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงรับ พระบรมราชาภิเษก เป็นพระมหากษัตริย์แห่งประเทศไทยโดยสมบูรณ์ตามโบราณราชประเพณี พระราชปณิธาน 'เราจะสืบสาน รักษา และต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรมเพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎรตลอดไป' ยังคงกึกก้องและประทับอยู่ในความทรงจำของเหล่าพสกนิกร

ความเป็นมาของวันสำคัญนี้ ย้อนกลับไปในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่๔  ทรงมีพระราชดำริว่า วันที่พระองค์ได้เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติบรมราชาภิเษกนั้น เป็นมหามงคลสมัยซึ่งประเทศทั้งปวงที่มีพระเจ้าแผ่นดินย่อมนับถือวันนั้นเป็นวันนักขัตฤกษ์มงคลกาล แต่ในกรุงสยามมิได้มีการนักขัตฤกษ์อันใด ครั้งนี้วันบรมราชาภิเษกของพระองค์ ตรงกับสมัยที่เจ้าพนักงานได้สมโภชเครื่องราชูปโภคแต่เดิมมา ควรที่จะมีการสมโภชพระมหาเศวตฉัตรให้เป็นสวัสดิมงคลแก่ราชสมบัติ จึงได้ทรงพระราชดำริจัดการพระราชกุศล พระราชทานชื่อว่า “ฉัตรมงคล” นี้ขึ้น

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ นั้น พระราชพิธีฉัตรมงคลจัดขึ้นทุกวันที่ ๕ พฤษภาคม เพราะทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓ และทางราชการถือเป็นวันหยุดตามประเพณีวันหนึ่งของประเทศไทย

ให้จัดงาน “พระราชพิธีฉัตรมงคล” เป็นเวลา ๓ วัน คือ วันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๒ “วันฉัตรมงคล” ทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๖๒ พระราชพิธีเฉลิมพระปรมาภิไธย พระนามาภิไธย สถาปนาพระฐานันดรศักดิ์พระบรมวงศ์ และเสด็จพระราชดำเนินเลียบพระนครโดยขบวนพยุหยาตราทางสถลมารค วันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๕๖๒ เสด็จออก ณ สีหบัญชร พระที่นั่งสุทไธสวรรยปราสาท และ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท

ดังนั้น "วันฉัตรมงคล" ในปัจจุบัน จึงตรงกับ "วันที่ 4 พฤษภาคม ของทุกปี" และให้ถือเป็นวันหยุดราชการเช่นกัน