#สำนักสิ่งแวดล้อม กทม. จับมือภาคีรุกติดตั้ง Superstation ยกระดับระบบ DSS วิเคราะห์เจาะลึกแหล่งกำเนิด PM2.5 แบบเรียลไทม์ เร่งออกมาตรการแก้ฝุ่นตรงจุด

วันอังคารที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2569
image

✴วันนี้ (22 ก.ย. 69) เวลา 09.00 น. นางสาววรนุช สวยค้าข้าว ผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม เป็นประธานการประชุมหารือความก้าวหน้าการดำเนินโครงการพัฒนาระบบสนับสนุนการตัดสินใจด้านคุณภาพอากาศ (Decision Support System: DSS) และรับฟังรายงานความก้าวหน้าหลังการติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศขั้นสูง (Superstation) โดยมี ผศ.ดร.สุรัตน์ บัวเลิศ คณะสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (บางเขน) และผู้แทนบริษัท ลี่เหอ เทคโนโลยี (หูหนาน) จำกัด ร่วมนำเสนอรายงาน พร้อมด้วยนายทศพล สุภารี รองผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม คณะผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้อง ร่วมประชุม ณ ห้องประชุม 2 สำนักสิ่งแวดล้อม ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร ดินแดง

✳โครงการดังกล่าวนับเป็นความร่วมมือครั้งสำคัญระหว่าง กรุงเทพมหานคร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมแห่งประเทศจีน (CRAES) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (FTI) และบริษัท ลี่เหอ เทคโนโลยี (หูหนาน) จำกัด  เพื่อร่วมกันยกระดับการบริหารจัดการ มลพิษทางอากาศด้วยเทคโนโลยี และข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูง 
สำหรับสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศขั้นสูง (Superstation) ได้ถูกติดตั้ง ณ อาคารคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน ซึ่งมีความสามารถในการตรวจวัดมลพิษทางอากาศพื้นฐานได้ครบถ้วน ทั้ง PM2.5, PM10, NO₂, O₃, CO และ SO₂ รวมถึงการใช้นวัตกรรมแสงเลเซอร์ (LIDAR) ตรวจวัดโครงสร้างชั้นบรรยากาศและการสะสมตัวของฝุ่นละอองในแนวดิ่ง ช่วยประเมินการจมตัวของฝุ่นในเขตเมืองได้อย่างแม่นยำ ความพิเศษของ Superstation คือการตรวจวัดองค์ประกอบทางเคมีของฝุ่นแบบเรียลไทม์ เช่น OC/EC (องค์ประกอบคาร์บอน), BC (Black Carbon) และวิเคราะห์กลไกการเกิดฝุ่น PM2.5 ทุติยภูมิ (Secondary Formation) เพื่อระบุแหล่งกำเนิดฝุ่นผ่านธาตุบ่งชี้ (Chemical Markers) ได้อย่างเฉพาะเจาะจง ได้แก่
+การจราจร (Traffic) ตรวจวัดจากธาตุ Fe, Cu, Ba, Sb, Zn 
+ผ้าเบรก/จานเบรก (Brake Wear) ตรวจวัดจาก Cu, Sb, Ba, Fe 
+ฝุ่นดิน/ถนน (Road-Soil Dust) ตรวจวัดจาก Al, Si, Ca, Fe, Mg, Ti, Mn 
+การเผาไหม้ชีวมวล (Biomass Burning) ตรวจวัดจาก K, Cl 
+โรงงานอุตสาหกรรมเหล็ก/โลหะ ตรวจวัดจาก Fe, Mn, Cr, Ni, Zn, Pb, Cu 
ข้อมูลองค์ประกอบทางเคมีเหล่านี้จะถูกนำเข้าสู่แบบจำลองวิเคราะห์สัดส่วนแหล่งกำเนิด (Source Apportionment) เช่น PMF เพื่อคำนวณสัดส่วนการปล่อยมลพิษจากแต่ละกิจกรรมอย่างแม่นยำ นำไปสู่การกำหนดมาตรการควบคุมที่ตรงเป้าหมายที่สุด  โครงสร้างโครงการจำแนกเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ อุปกรณ์ตรวจวัดอัจฉริยะ (Intelligent Equipment) การบริหารจัดการระบบ (Intelligent Operation) และแพลตฟอร์มวิเคราะห์ข้อมูลอัจฉริยะ (Intelligent Analysis Platform) ที่ประยุกต์ใช้ AI ในการประเมินและเสนอแนะแนวทางตัดสินใจเชิงนโยบาย

✳สำหรับการดำเนินงานในระยะต่อไป (Future Plan) จะมุ่งเน้น 5 ด้านสำคัญคือ
1.การสอบทานเสถียรภาพและคุณภาพของอุปกรณ์ 
2.การสร้างกลไกความร่วมมือกับหลายภาคส่วนในการเชื่อมโยงข้อมูล 
3.การวิจัยร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เกี่ยวกับแหล่งกำเนิดสารประกอบคาร์บอน 
4. การวางระบบประมวลผลวิเคราะห์แหล่งกำเนิด มลพิษทางอากาศในพื้นที่กรุงเทพฯ 
5. การประชาสัมพันธ์ข้อมูลผลการตรวจวัดจาก Superstation ให้ประชาชนได้รับทราบอย่างต่อเนื่อง

✴กรุงเทพมหานครจะนำข้อมูลจาก Superstation เชื่อมโยงเข้ากับเครือข่ายตรวจวัดคุณภาพอากาศทั่วเมือง เพื่อรองรับระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (DSS) ให้ผู้บริหารสามารถคาดการณ์ แจ้งเตือน และออกมารับมือกับสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 ได้ทันท่วงทีและมีประสิทธิภาพสูงสุด